Moeten meer dan 1 miljoen Belgen zich zorgen maken over diabetes?

foto bij artikel Moeten meer dan 1 miljoen Belgen zich zorgen maken over diabetes?

In het nieuws

Onderzoek toont aan dat 60 procent van de Belgen met overgewicht of obesitas – dat zijn er meer dan 1 miljoen – lijden aan diabetes of pre-diabetes. De krant voegt er op de voorpagina in grote letters aan dat deze mensen “zich zorgen moeten maken”.

Waar komt dit nieuws vandaan?

De cijfers komen uit een onderzoek aan de Antwerpse universiteit (1) waarbij 1.241 mensen met overgewicht of obesitas werden getest. 12 procent bleek aan diabetes te lijden, terwijl 47 procent in een voorstadium zat. Daarbij praten we over 10 tot 15 procent van de totale bevolking, dit is 1 à 1,5 miljoen Belgen.

Bron

(1) http://www.uza.be/ouderdomsdiabetes-treft-steeds-meer-jongeren

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

Niemand twijfelt aan het feit dat mensen met overgewicht een verhoogd risico lopen op het ontwikkelen van diabetes. En wie diabetes heeft, heeft meer kans op een hartinfarct. Een online tool laat je toe je risico te berekenen op het krijgen van diabetes (http://canadiantaskforce.ca/ctfphc-guidelines/2012-type-2-diabetes/clinician-findrisc). In essentie komt het erop neer dat hoe ouder je bent, hoe zwaarlijviger, en hoe minder lichaamsbeweging je in acht neemt, hoe meer kans je hebt op diabetes. Maar is de juiste vraag wel of we al dan niet diabetes zullen krijgen? Is het niet relevanter om ons af te vragen of we een verhoogd risico lopen op een hartinfarct of een vroegtijdig overlijden?

Uit een recente Zweedse studie bleek dat mensen die gezond eten, niet roken, regelmatig bewegen en niet te zwaar zijn, 80 procent minder kans hebben op een hartinfarct (2). We weten dus wat ons te doen staat, en we hoeven niet met z’n allen testen te laten uitvoeren om te zien of we diabetes zullen krijgen. Ook zij die geen diabetes hebben kunnen trouwens een hartinfarct krijgen. Ook voor hen zijn de aanbevelingen voor een gezonde levensstijl dus toepasbaar.

De boodschap dat “meer dan een miljoen mensen zich zorgen moeten maken”, die in grote letters prijkt op de voorpagina van een krant, is een schoolvoorbeeld van wat men ‘anxiety mongering’ of ‘angstaanjagerij’ noemt. In het dagelijks leven zien we deze stijlfiguur ook wel eens in de sfeer van verzekeringsmaatschappijen opduiken. Veelal is de onderliggende bedoeling van commerciële aard: de verkoop van een verzekeringsproduct of, in het geval van diabetes, pillen. Experts voorzien dat in het jaar 2017 de wereldwijde markt van diabetesmedicatie de kaap van 55 miljard dollar zal overschrijden.

Conclusie

Wie een gezonde levensstijl in acht neemt, heeft meer kans op een lang en gelukkig leven. Toch moeten elf miljoen Belgen zich zorgen maken, want ooit zullen zij sterven.

Referenties

(2) Akesson A, Larsson SC, Discacciati A, Wolk A. Low-risk diet and lifestyle habits in the primary prevention of myocardial infarction in men: a population-based prospective cohort study. J Am Coll Cardiol. 2014 Sep 30;64(13):1299-306.

klokje bij datum van publicatie verschenen op 23/02/2015 | Cebam | geschreven door Hans Van Brabandt
Advertenties

Helpen cadeaubonnen zwangere vrouwen te stoppen met roken?

foto bij artikel Helpen cadeaubonnen zwangere vrouwen te stoppen met roken?

In het nieuws

Zwangere vrouwen die roken, verhogen het risico op miskramen, vroeggeboortes en zuigelingensterfte. Een Schotse studie heeft aangetoond dat financiële prikkels vrouwen kunnen helpen om te stoppen met roken.

Waar komt dit nieuws vandaan?

Zwangere vrouwen, van 16 jaar en ouder, die zich in het begin van hun zwangerschap in enkele ziekenhuizen in Schotland aandienden, en toegaven dat ze rookten, werden uitgenodigd om deel te nemen aan een studie over rookstop. Een groep van 612 vrouwen was voldoende gemotiveerd om dat te doen: ze werden willekeurig in twee groepen met elk 306 vrouwen ingedeeld. Beide groepen kregen een gratis consult van 1 uur over het belang van rookstop in de zwangerschap, gratis nicotinevervangtherapie gedurende 10 weken en regelmatige telefonische opvolging om de rookstop aan te moedigen. De tweede groep kreeg naast deze service ook een reeks shoppingbonnen, telkens ze vooruitgang boekten. Tegen het einde van de zwangerschap ging het om een totaal bedrag van 400 Britse Pond (ruim 500 Euro).

Om zeker te zijn dat ze inderdaad niet gerookt hadden, werden bloed, urine en adem onderzocht. Op het einde van de zwangerschap was 22,5% van de vrouwen die de cadeaubonnen hadden gekregen gestopt met roken, tegenover 8,6% van de controlegroep (1). De onderzoekers besloten dat een financiële prikkel, hier onder de vorm van shoppingbonnen, de kans om de stoppen met roken in de zwangerschap meer dan verdubbelt.

Bron

(1) Tappin D, Bauld L, Purves D, et al. Financial incentives for smoking cessation in pregnancy: randomised controlled trial. BMJ. Published online January 27 2015

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

Deze goed uitgevoerde studie bewijst het effect van financiële stimuli op rookstop bij zwangere vrouwen. Het ging hier weliswaar om bij aanvang sterk gemotiveerde vrouwen, die zelf kozen om aan de studie deel te nemen zonder te weten of ze al dan niet in de cadeaubonnengroep zouden terechtkomen. Het is echter niet bekend of de vrouwen na de bevalling en na het innen van de bonnen de rookstop verder volhielden.

Voor de gezondheid van de baby is rookstop in de zwangerschap heel belangrijk, maar de vraag is of het ethisch verantwoord is om te betalen voor een gunstige gedragsverandering. Niet iedereen is gewonnen voor de idee dat gezond gedrag moet afgekocht worden, want zwangere vrouwen die niet roken, krijgen daar geen geld voor. Een tegenargument is dat roken de gezondheid schaadt en op termijn meer geld kan kosten aan de samenleving. Dan nog is dit middel moeilijk in te praktijk te brengen: je zou immers iedereen die beweert te zijn gestopt met roken, regelmatig moeten controleren (met bloed-, urine- en ademtest).

Conclusie

De studie toont aan dat financiële stimuli zwangere vrouwen helpen stoppen met roken.

Referenties

http://www.nhs.uk/news/2015/01January/Pages/Gift-vouchers-can-help-pregnant-smokers-quit.aspx

klokje bij datum van publicatie verschenen op 30/01/2015 | Cebam | bewerkt door Marleen Finoulst

Is pijn beter te verdragen wanneer we ‘auw!’ roepen?

foto bij artikel Is pijn beter te verdragen wanneer we ‘auw!’ roepen?

In het nieuws

Volgens een onderzoek uit Singapore is pijn beter te verdragen wanneer we ‘auw!’ of een andere kreet roepen.

Waar komt dit nieuws vandaan?

De onderzoekers deden een reeks experimenten waaraan 55 studenten van gemiddeld 21 jaar van de universiteit van Singapore deelnamen (1). Ze dienden één hand gedurende 3 minuten in een bak met water aan kamertemperatuur te houden en vervolgens in een bak met ijskoud water van 4° Celsius.

Deze proef werd herhaald onder vijf verschillende condities. Bij de eerste proef mochten de deelnemers ‘auw’ zeggen en geen ander woord wanneer ze pijn voelden. De tweede keer mochten ze niets zeggen, maar hoorden ze een opname van zichzelf waarin ze ‘auw’ riepen. De derde proef: ze mochten zelf niets zeggen en hoorden een andere stem ‘auw’ roepen. Bij de vierde proef mochten ze bij pijn op een knop drukken, maar moesten ze verder stil zijn. En in de vijfde proef ten slotte mochten ze niets zeggen en niets doen.

Gemiddeld hielden de studenten hun hand 30 seconden in het ijskoude water. Wie ‘auw’ mocht zeggen, en wie op een knop kon drukken, hield het ongeveer 5 seconden langer uit. ‘Auw’ horen van zichzelf of van een ander, had geen effect op de eigen pijndrempel. De onderzoekers concludeerden dat het ‘vocaliseren’ van pijn waarschijnlijk helpt om pijn beter te verdragen. Op een knop drukken zou ook helpen, maar is minder praktisch.

Bron

(1) Swee G, Schirmer A. On the Importance of Being Vocal: Saying “Ow” Improves Pain Tolerance. The Journal of Pain. Published January 23 2015

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

Het gaat om een kleine studie, met enkel jonge studenten, die matige controleerbare pijn vrijwillig doorstonden. Het is nog de vraag of dergelijke artificieel uitgelokte pijnsensaties te vergelijken zijn met pijn in het werkelijke leven, waarop je minder vat hebt, die je kan overvallen (zoals trappen op een legoblokje) en die soms doorspekt is met emotie.

De pijndrempel is slechts matig verhoogd: 35 seconden in plaats van 30 seconden wanneer studenten ‘auw’ mochten roepen. Of dit enige betekenis heeft, is niet duidelijk.

Het interessantste aan deze reeks experimenten is, dat ‘auw’ roepen, wat in bijna alle culturen en talen voorkomt, blijkbaar een functie heeft. Meer onderzoek is nodig om dit te bevestigen.

Conclusie

De studie suggereert dat mensen bij pijn spontaan ‘auw’ roepen, omdat dit de pijnbeleving een klein beetje kan verzachten.

Referenties

http://www.nhs.uk/news/2015/02February/Pages/could-saying-ow-boost-pain-tolerance.aspx