​Flauwvallen (syncope)

Wat is het?

Flauwvallen is een plots, kort en spontaan voorbijgaand bewustzijnsverlies, veroorzaakt door onvoldoende bloedtoevoer naar de hersenen. In medisch jargon noemt men dat een ‘syncope’. De oorzaak kan een onderliggende aandoening zijn, zoals een hartziekte, ziekte van het zenuwstelsel (epilepsie), uitdroging, plotse bloeddrukdaling of psychiatrische stoornis. Flauwvallen kan ook het gevolg zijn van bijwerkingen van geneesmiddelen zoals bloeddruk- en hartmedicatie en middelen die de bloedsuiker doen dalen. In 25% van de gevallen vindt men echter geen oorzaak, en dan gaat met ervan uit dat het om een reflexsyncope gaat (als reactie op pijn, hitte, bloed zien, te lang rechtop staan,…).

Hoe vaak komt het voor?

Van alle volwassenen is 25% tot de helft ooit in zijn leven flauwgevallen.

Hoe kun je het herkennen?

Doorgaans treden enkele minuten of seconden voor het bewustzijnsverlies al signalen op. Geeuwen, duizeligheid, klam zweten, wazig zicht met kleiner wordend gezichtsveld en bleek worden zijn voorboden van nakend flauwvallen. Soms is er een blazende ademhaling, draaien de ogen weg zodat je alleen nog het wit ervan ziet, en zijn er schokkende spiertrekkingen die men kan verwarren met een epilepsieaanval. De persoon is na enkele minuten opnieuw bij bewustzijn.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

Tijdens de bewusteloosheid zal de arts proberen om een oorzaak te achterhalen. Bij een reflexsyncope is de bloeddruk laag en de hartslag traag. Meestal blijkt uit het verhaal van omstaanders wat de uitlokkende factor is.
Een door een hartziekte veroorzaakte syncope is veel ernstiger. Die treedt bijvoorbeeld op tijdens het sporten en wordt meestal voorafgegaan door pijn op de borst of hartritmestoornissen. Het hart klopt dan te traag, te snel of onregelmatig.
Ligt een neurologische oorzaak aan de basis, dan is er dikwijls sprake van stuipen met spiercontracties van ledematen, schuim op de mond, spontaan urineverlies en stukbijten van de tong.
De arts zal bovendien navragen welke medicatie je hebt ingenomen en wanneer.
Bij herhaald flauwvallen en bij vermoeden van een onderliggende ziekte zal hij je doorverwijzen naar het ziekenhuis voor verder onderzoek.

Wat kun je zelf doen?

Vermijd situaties die bij jou flauwvallen kunnen uitlokken. Voel je waarschuwingssignalen opkomen, ga dan liggen met de benen omhoog. Als dat niet mogelijk is, kun je bloeddrukverhogende manoeuvers uitvoeren: kruis de benen, span de buik-, been- en bilspieren op, ga gehurkt zitten, bal de vuisten en haak de handen in elkaar en trek.
Heb je regelmatig syncopes, dan kun je dagelijks preventief een tilttraining doen. Ga hiervoor met je rug tegen de muur staan, met je hielen op de grond op 30 cm afstand van de muur, en laat je schouders tegen de muur leunen. Blijf zo staan tot je klachten hebt, en ga dan liggen. Voel je geen klachten opkomen, blijf dan 30 minuten in die schuine houding staan. Dergelijke oefening vermindert het aantal syncopes.
Heb je last van een lage bloeddruk, neem dan volgende regels in acht. Drink voldoende, tot 2 liter per dag. Koffie en thee zijn licht bloeddrukverhogend. Heb je geen hartziekte of hoge bloeddruk, dan kan inname van zout helpen (bouillon of zouttabletten). Gebruik kleine maaltijden. Vermijd te hete douches of baden, en blijf niet te lang onbeweeglijk staan. Moet dat toch, neem dan een (vouw)stoeltje mee zodat je desnoods even kunt gaan zitten.

Wat kan je arts doen?

Je arts zal vooral onderliggende aandoeningen uitsluiten. Zo nodig zal hij je doorverwijzen naar een cardioloog voor een elektrocardiogram (ECG) en een inspanningstest, of naar een neuroloog om na te gaan of je geen ziekte van het zenuwstelsel hebt. De arts zal je medicatie eventueel aanpassen. Meestal gebeurt ook een routine bloedonderzoek. In geval van risico op plots bewustzijnsverlies zul je niet meer met de auto mogen rijden. De duur hiervan hangt af van de oorzaak. De specialist zal beoordelen of je rijgeschikt bent.

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
www.hartcentrumhasselt.be/snelle diagnose voor syncope/informatiebrochure onverklaard flauwvallen
www.kuleuven.be/ugp/patientinfo/folders/rijgeschiktheidsattest

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s