De ziekte van Lyme (Lyme Borreliose)

Wat is het? 

Teken en bacteriën
De ziekte van Lyme of Lyme Borreliose is een infectie die veroorzaakt wordt door de Borrelia-bacterie. De meest voorkomende soort is de Borrelia Burgdorferi. In Europa komen er ook nog andere soorten voor. Deze bacteriën worden overgedragen via een beet van een teek.
De ziekte van Lyme kun je alleen oplopen wanneer je gebeten wordt door een besmette teek. Hoe langer een besmette teek aanwezig is op het lichaam, hoe groter de kans op een infectie. Maar niet lang alle teken zijn besmet met de Borrelia-bacterie.
Een teek is een spinachtig diertje dat zich voedt met bloed van mensen en dieren. Zonder bloed kan een teek zich niet ontwikkelen en zich evenmin voortplanten. Teken leven in struiken, op grassprieten en bomen. Zodra zich een geschikte gastheer aandient, laten ze zich vallen en bijten ze zich vast in de huid. Ze verplaatsen zich meestal tot ze het meest geschikte plekje op het lichaam gevonden hebben. Dat is bij mensen vaak in de huidplooien (zoals de liezen). Ze kunnen zich ook vastbijten ter hoogte van de armen, benen en behaarde hoofdhuid.
Teken komen wereldwijd voor. Ook in België leven er een aantal soorten. Slechts enkele brengen ziektekiemen zoals Borrelia Burgdorferi over. Deze soorten zijn voornamelijk actief van begin maart tot eind oktober.

Verloop van de ziekte van Lyme
De ziekte van Lyme verloopt in verschillende fasen. De eerste fase (of vroege fase) wordt gekenmerkt door een huidletsel. Enkele dagen of zelfs enkele weken na een tekenbeet verschijnt er een typische huiduitslag rond het letsel. De huiduitslag is niet pijnlijk. In bepaalde gevallen kan ze wel lichte jeuk of een brandend gevoel geven. Tijdens de eerste dagen kan de zone rond het letsel volledig rood zijn. Typisch is dat de roodheid uitbreidt naar buiten toe, waarbij de kern van de huiduitslag opklaart en opnieuw de huidskleur krijgt. De huiduitslag kan zeer uitgebreid zijn, tot een diameter van meer dan 20 centimeter. Deze huiduitslag wordt vaak verward met de rode uitslag rond de beet, veroorzaakt door het speeksel van de teek. Die verdwijnt doorgaans binnen enkele dagen. De roodheid van de huiduitslag na de beet van een besmette teek kan weken, en zelfs tot een maand of langer, aanhouden. Huiduitslag met een diameter van minstens 5 cm rond de plaats van een tekenbeet wijst zeer waarschijnlijk op de ziekte van Lyme.
Tijdens deze vroege fase kunnen er griepachtige klachten optreden, zoals vermoeidheid, algemeen ziektegevoel of lichte koorts. Het is ook mogelijk dat er geen huiduitslag is of althans niet wordt opgemerkt, zelfs bij een actieve Borrelia-infectie. Een ‘zomergriepje’ kan dan wijzen op een Borrelia-infectie. Als deze infectie niet tijdig wordt opgemerkt, kan de ziekte zich verder in het lichaam verspreiden. Andere klachten kunnen dan optreden, zoals hartklachten, gewrichtspijnen, oogproblemen, zenuwpijnen, tot zelfs verlammingen en hersenvliesontsteking.

Hoe vaak komt het voor? 

Hoe vaak de ziekte van Lyme voorkomt, verschilt zeer sterk van land tot land, en zelfs van regio tot regio. In gebieden waar behoorlijk wat teken leven, kunnen er jaarlijks tot 1500 per 100 000 mensen de ziekte van Lyme oplopen.

Hoe kun je het herkennen? 

Het is belangrijk te weten dat symptomen soms dagen tot weken na een tekenbeet optreden. Zie je op de plaats van de tekenbeet een rode huiduitslag die binnen enkele dagen groter wordt en/of voel je je grieperig enkele dagen na een tekenbeet, dan is het mogelijk dat je de ziekte van Lyme hebt.

Wat kun je zelf doen? 

Preventie
Preventie van tekenbeten is de belangrijkste maatregel. Indien je gaat wandelen in een bos- of grasrijke omgeving, informeer je dan eerst of er veel teken voorkomen. Gebruik bij voorkeur het midden van het voetpad (het meest platgetreden deel) bij het lopen op een vochtig en grasrijk terrein. Draag een lange broek, liefst een licht gekleurde om teken beter te kunnen zien. Je kunt je broekspijpen in de sokken steken om je benen beter af te dekken. Laat kinderen een pet dragen. Je kunt je benen insmeren met insectenafwerende stoffen zoals bijvoorbeeld DEET (let hierbij wel op de verschillende dosissen voor volwassenen en kinderen!).

Gebeten door een teek?
Ben je gebeten door een teek, dan kun je die gerust zelf verwijderen als je volgende regels in acht neemt:
– Inspecteer na het wandelen goed je oksels, liezen en hoofdhuid. Laat je hierbij desnoods helpen. Het is belangrijk te onthouden dat een teek moet worden verwijderd op de eerste dag.
– Teken verwijder je het best met een speciale tekentang. Die kun je kopen bij de apotheek.
– Heb je geen tekentang in de buurt, dan kun je proberen de teek met de vingers te verwijderen.
– Probeer bij het verwijderen de teek zo dicht mogelijk tegen je huid bij de kop vast te houden; knijp niet in het achterlichaam.
– Na het verwijderen van de teek ontsmet je de huid best met een povidonjoodoplossing of met alcohol en noteer je de dag van de beet.
Contacteer zeker je arts wanneer de teek langer dan 24 u op je huid vastzat. Doe dat ook wanneer je een rode, toenemende huiduitslag ziet op de plaats van een tekenbeet.

Hoe stelt je arts de diagnose? 

Je arts zal je vragen stellen en je onderzoeken. Op basis hiervan kan hij inschatten of je mogelijk de ziekte van Lyme hebt. Hij kan je ook helpen om de teek te verwijderen als het zelf niet lukt.
Men kan in het bloed zien of je de ziekte van Lyme hebt. Maar niet tijdens of net na een beet. Het duurt immers een tijdje vooraleer er Borrelia-antistoffen in het bloed verschijnen. Het kan dus zijn dat je arts je vraagt om na een tweetal weken terug te komen voor een bloedonderzoek.

Wat kan je arts doen? 

Een tekenbeet zonder het typische rode huidletsel hoeft niet behandeld te worden. Bij vermoeden van de ziekte van Lyme kan de arts antibiotica voorschrijven. Meestal is dit dan voor een lange periode van twee tot drie weken. Zwangere vrouwen krijgen doorgaans sneller antibiotica, meestal in samenspraak met de gynaecoloog.

Bronnen 

www.ebmpracticenet.be
www.zorg-en-gezondheid.be/folder Teken
www.thuisarts.nl
www.tekenradar.nl
LCI richtlijn Lymeziekte

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s