Krijgen vrouwen met migraine vaker een hartziekte?

foto bij artikel Krijgen vrouwen met migraine vaker een hartziekte?

In het nieuws

Vrouwen die last hebben van migraine lopen 50 procent meer risico op een beroerte of een infarct. Dat zeggen Duitse onderzoekers.

Waar komt dit nieuws vandaan?

Onderzoekers uit Duitsland maakten gebruik van de grote gegevensbank van de Amerikaanse ‘Nurses’ Health Study’, een opvolgstudie waarin meer dan 100.000 verpleegsters opgevolgd worden sinds 1989. Ze vullen regelmatig vragenlijsten in over hun gezondheid en levensstijl. In deze deelstudie werden de gegevens van 115.541 vrouwen, die bij de start van de studie tussen 25 en 42 jaar oud waren, geanalyseerd (1). Men wilde weten welke vrouwen migraine rapporteerden of gerapporteerd hadden en hoeveel van hen een ernstig hartprobleem (infarct, beroerte, stent of overbruggingen, angor,…) hadden ontwikkeld of wie overleden was aan een hartaandoening. Daarbij hielden de onderzoekers rekening met factoren als leeftijd, bloeddruk, roken, gewicht, lichaamsbeweging, alcoholconsumptie en hartziekten in de familie. Uit hun analyse blijkt dat 17.531 vrouwen (15%) aan migraine leden, 1.329 (1,2%) vrouwen een ernstige hartkwaal hadden gehad en 223 (0,2%) na de opvolgperiode van 22 jaar, overleden waren. Wie migraine had, liep 50% meer risico op een hartziekte, voornamelijk beroerte. De onderzoekers verklaren dat ze een duidelijk verband tussen migraine en hartziekte hebben aangetoond bij vrouwen en dat hun bevindingen eerder onderzoek bevestigen.

Bron

(1) Kurth T, Winter AC, Eliassen AH, et al. Migraine and risk of cardiovascular disease in women: prospective cohort study. BMJ. Published online May 31 2016

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

Een risicotoename van 50% lijkt erg veel, maar is het niet echt. In de studie had 1,2% van de vrouwen een ernstige hartkwaal overleefd; een toename van 50% betekent dat 1,8% van de vrouwen met migraine een ernstig hartprobleem hadden. Het is nog steeds niet bekend wat aan de basis ligt van dit verband, wat in eerder onderzoek ook al werd aangetoond, eveneens bij vrouwen, maar toen enkel bij vrouwen met migraine gepaard gaande met een aura (dit zijn specifieke voortekenen van migraine, zoals lichtflitsen e.d.). In deze nieuwe studie werd echter niet gevraagd naar de aanwezigheid van een aura. Het is ook zo dat de vrouwen met migraine in de Duitse studie vaker rookten, overgewicht hadden, een hoge bloeddruk en te veel cholesterol. De onderzoekers hielden echter rekening met deze invloed in hun analyse.

Het is niet bekend of een goede behandeling van migraine het risico op hartziekte bij vrouwen vermindert. Eveneens blijft de vraag of mannen met migraine ook vaker een hartkwaal ontwikkelen: dit werd totnogtoe niet onderzocht.

Conclusie

Vrouwen met migraine lopen iets meer kans op een ernstige hartkwaal, zo stellen Duitse onderzoekers vast. Er bestaat op dit moment geen verklaring voor dit verband.

Referenties

http://www.nhs.uk/news/2016/06June/Pages/Migraines-linked-to-increased-heart-disease-risk-in-women.aspx

klokje bij datum van publicatie verschenen op 02/06/2016 | Cebam
Advertenties

Helpt kippensoep verkoudheden te bestrijden?

foto bij artikel Helpt kippensoep verkoudheden te bestrijden?

Door u gekozen

Het is volkswijsheid die al generaties meegaat: met een dampende kop kippensoep ben je sneller van je verkoudheid verlost. Helpt dit huismiddeltje?

Wat is hierover geweten?

Geen enkel medicijn kan een verkoudheid in de kiem smoren. Niet zo erg, want verkoudheden genezen altijd vanzelf. Alleen duurt dat een kleine week, en dat blijft vervelend. Voor velen moeilijk om dat geduld op te brengen. Geen wonder dat tal van huismiddeltjes worden beproefd om sneller van het gesnotter af te geraken. Eéntje dat al generaties standhoudt, is kippensoep. Er bestaat geen wetenschappelijk onderzoek naar de werking van kippensoep op verkoudheidsvirussen, maar er werden wel laboratoriumexperimenten verricht. Zo blijkt kippensoep in een reageerbuis witte bloedcellen die betrokken zijn bij ontstekingsprocessen af te remmen (1). Theoretisch kan kippensoep dus ontstekingsverschijnselen beperken, en mogelijk ook deze die gepaard gaan met verkoudheid. Dit werd echter niet getest bij mensen, waardoor tot op heden niet is aangetoond dat kippensoep enig effect heeft op de duur van een verkoudheid.

Bron

(1)RennardBO, Ertl RF, Gossman GL, Robbins RA, Rennard SI; Chicken soup inhibits neutrophil chemotaxis in vitro. Chest. 2000 Oct;118(4):1150-7

Hoe kunnen we dit interpreteren?

Dat kippensoep een populair huismiddeltje blijft, heeft mogelijk nog andere redenen, denken wetenschappers. Warme dranken doen sowieso deugd bij een verkoudheid: ze verzachten de ontstoken slijmvliezen. Bij het oplepelen van hete soep adem je ook damp in, waardoor het ontstoken neusslijmvlies bevochtigd wordt. Bovendien krijg je voldoende vocht binnen, wat belangrijk is wanneer je ziek bent.

Het zou nochtans makkelijk zijn om de kippensoeptheorie te onderzoeken. Je neemt een soepkip, water, bouillon en wat groenten en je zoekt een groep mensen die net verkouden geworden zijn. Vervolgens verdeel je ze in twee groepen: de ene groep krijgt dagelijks een kop kippensoep en de andere krijgt dagelijks een gelijkaardige soep met vergelijkbare smaak, maar zonder kip. De proefpersonen weten niet welke soep ze te eten krijgen. Vervolgens evalueer je de klachten van alle deelnemers. Is de kippensoepgroep sneller klachtenvrij, dan werkt het middeltje. Zo niet, werkt het waarschijnlijk niet. Tot nog toe heeft niemand de moeite gedaan om dergelijke studie op te zetten.

Conclusie

Een warme kop kippensoep doet ongetwijfeld deugd wanneer je verkouden bent, maar of je daarmee sneller van het gesnotter af bent, werd nooit onderzocht bij mensen.

Referenties

Cochrane Oostenrijk: http://www.medizin-transparent.at/huehnersuppe-bei-erkaeltung

klokje bij datum van publicatie verschenen op 06/06/2016 | Cebam

Is er een doorbraak in de zoektocht naar een universeel kankervaccin?

foto bij artikel Is er een doorbraak in de zoektocht naar een universeel kankervaccin?

In het nieuws

Onderzoekers hebben een manier gevonden om ons immuunsysteem te overtuigen tumoren aan te vallen alsof het een virus betrof. Met de ontdekking van wat ‘het Paard van Troje tegen tumoren’ wordt genoemd, is een hoopgevende stap genomen richting een universeel vaccin tegen kanker.

Waar komt dit nieuws vandaan?

Ons afweersysteem valt geen kankercellen aan, omdat kankercellen niet erkend worden als ‘lichaamsvreemd’. Om het afweer- of immuunsysteem te prikkelen, moet een indringer herkend worden als potentieel gevaarlijk. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij ziekmakende bacteriën en virussen. Het immuunsysteem ‘labelt’ ze als potentieel gevaarlijk en maakt vervolgens antistoffen aan die de bacteriën en virussen vernietigen. Duitse wetenschappers van de Johannes Gutenberg Universiteit zijn erin geslaagd om stukjes genetisch materiaal van kankercellen te verpakken in nanopartikeltjes die sterk gelijken op virussen (1). Nanopartikeltjes zijn ultrakleine deeltjes van 1 tot 100 nanometer diameter (1 nanometer is 1 miljardste van 1 meter). Door deze pakjes met genetisch kankermateriaal te injecteren in muizen, maakte het immuunsysteem van de proefdieren antistoffen aan tegen het genetisch materiaal van de kankercel. Daarop voerden ze verschillende experimenten uit.

In een eerste proef werden muisjes ‘gevaccineerd’ met de nanopartikeltjes en enkele weken later werden bij deze muisjes kankercellen ingebracht. Als controle fungeerden andere muisjes, die het vaccin niet kregen, maar wel de kankercellen. De gevaccineerde muisjes bleven kankervrij terwijl de niet-gevaccineerde de kanker verder ontwikkelden.

In een tweede proef kregen muisjes eerst kankercellen toegediend en daarvan kreeg de helft vervolgens het kankervaccin. Bij de gevaccineerde muisjes verdween de tumor en bij de niet-gevaccineerde diertjes bleef de kanker doorgroeien.

In een derde proef werd delen van het immuunsysteem uitgeschakeld en vervolgens werd het kankervaccin toegediend, om uit te zoeken welke onderdelen van het immuunsysteem precies reageerden op het vaccin.

Ten slotte werden drie mensen met uitgezaaide huidkanker (melanoom) behandeld met het vaccin: eerst met een lage dosis, vervolgens met een hogere dosis. Doel was kijken of ze dit ook verdroegen. Alle drie ontwikkelden ze voorbijgaande griepachtige symptomen. Doel van de studie was enkel de veiligheid bij mensen testen, maar in dit geval werd ook gekeken naar het effect. Bij één patiënt waren tumor en uitzaaiingen gekrompen; bij de tweede was de eerder verwijderde tumor niet teruggekomen, en bij de derde waren de uitzaaiigen niet groter geworden.

De onderzoekers spreken van een belangrijke doorbraak in het onderzoek naar een kankertherapie die voor alle kankers kan werken.

Bron

(1) Kranz LM, Diken M, Haas H, et al. Systemic RNA delivery to dendritic cells exploits antiviral defence for cancer immunotherapy. Nature. Published online June 1 2016

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

Het is nog veel te vroeg om dergelijke uitspraken te doen. De publicatie geeft een reeks interessante dierproeven weer, maar deze moeten nog bevestigd worden bij mensen. Drie kankerpatiënten die op korte termijn werden opgevolgd, tonen wel verbetering, maar in de praktijk betekent dit eigenlijk niets. Ook is niet bekend of deze techniek ooit zal kunnen worden toegepast voor alle kankers, wat de onderzoekers in hun enthousiasme wel aan de media vertelden. Eigenlijk is het afwachten op verder onderzoek bij mensen vooraleer we victorie kunnen kraaien.

Conclusie

Onderzoekers zijn erin geslaagd om via nanopartikeltjes waarin ze genetisch materiaal van kankercellen hadden ingebouwd, het immuunsysteem te prikkelen tegen de overeenkomstige kanker. Theoretisch kan genetisch materiaal van zowat alle types kanker worden ingebouwd in deze nanodeeltjes, vandaar ‘universeel kankervaccin’. Het gaat hier echter om experimenten met muizen, dus kan het nog alle kanten opgaan. Eerst is uitgebreid onderzoek bij mensen nodig vooraleer we van een echte doorbraak kunnen spreken.

Referenties

http://www.nhs.uk/news/2016/06June/Pages/Research-raises-hope-of-a-Holy-Grail-universal-cancer-vaccine.aspx

klokje bij datum van publicatie verschenen op 07/06/2016 | Cebam

Maakt groene thee downkinderen slimmer?

foto bij artikel Maakt groene thee downkinderen slimmer?

In het nieuws

Groene thee heeft een belangrijk voordeel. Een Spaanse studie toont aan dat mensen met het downsyndroom hun levenskwaliteit kunnen verbeteren door groene thee te drinken.

Waar komt dit nieuws vandaan?

Spaanse onderzoekers van de Universiteit van Barcelona onderzochten de effecten van gallocatechin-3-gallaat, een extract van groene thee, op de mentale vermogens van 84 mensen tussen 16 en 34 jaar oud met het syndroom van Down (1). De deelnemers werden in twee groepen verdeeld: de ene groep kreeg dagelijks capsules met het groene-thee-extract en de andere groep kreeg een neppil (placebo). Alle deelnemers volgden een jaar lang drie keer per week sessies om hun mentale vaardigheden te verbeteren. Bij de start, na zes maanden, na een jaar, alsook een half jaar na het beëindigen van de studie werden de deelnemers getest op aandacht, geheugen, reactiesnelheid, taalvaardigheid, vaardigheden nuttig in het dagelijkse leven, enzovoort. De testresultaten tussen beide groepen, de ‘groene-thee-groep’ en de placebo-groep, werden vervolgens vergeleken. Bij een aantal mensen werd ook een hersenscan genomen. Voor 21 van de 24 tests werden geen verschillen gevonden tussen beide groepen. Voor drie tests scoorde de groene-thee-groep echter iets beter: patronen herkennen (geheugentest), vaardigheden voor het dagelijkse leven en impulscontrole. De verschillen waren echter niet erg groot en volgens de evaluatie leidden ze niet tot een verbetering in levenskwaliteit. De hersenscans toonden evenmin noemenswaardige verschillen. Toch vinden de onderzoekers dat groene thee voor mensen met downsyndroom verder onderzoek verdient, omdat het toch enige impact kan hebben op dagelijkse vaardigheden.

Bron

(1) de la Torre, de Sola S, Hernandez G, et al. Safety and efficacy of cognitive training plus epigallocatechin-3-gallate in young adults with Down’s syndrome (TESDAD): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 2 trial. The Lancet Neurology. Published online June 7 2016

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

De vastgestelde verschillen zijn niet erg groot en de studiegroep was eerder klein, zodat men vandaag onmogelijk uitspraken kan doen over de effecten van deze supplementen. Of dit ook zou gelden voor groene thee als drank, werd niet getest. Er werden ook vrij veel tests uitgevoerd: hoe meer tests men doet, hoe groter de kans dat er wel ergens verschillen opduiken, zelfs toevallige verschillen. De onderzoekers schoven ook al een hypothese naar voor die een effect zou kunnen verklaren: het groene-thee-extract zou een enzym in de hersenen blokkeren dat te veel geproduceerd wordt bij mensen met downsyndroom.

Al bij al is het lovenswaardig dat er onderzoek verricht wordt naar manieren om de levenskwaliteit voor mensen met downsyndroom te verbeteren. Maar meer onderzoek is nodig om enig effect van dergelijke supplementen te kunnen bevestigen. Enkele koppen groene thee per dag drinken is zonder gevaar, ook voor downpatiënten. Of het enig effect heeft, is niet bekend. Lukraak supplementen op basis van groene thee slikken, wordt echter afgeraden. Er is te weinig bekend over de veiligheid en dosering.

Conclusie

Spaanse onderzoekers onderzochten de effecten van supplementen met groene-thee-extract bij downsyndroom en vinden beperkte effecten in enkele mentale tests (geheugen, impulscontrole, dagelijkse vaardigheden). Deze verschillen waren echter zo klein dat men nauwelijks van een effect op de levenskwaliteit kan spreken.

Referenties

http://www.nhs.uk/news/2016/06June/Pages/Green-tea-extract-boosts-mental-ability-in-people-with-Downs.aspx

klokje bij datum van publicatie verschenen op 09/06/2016 | Cebam

Is prik slecht voor de gezondheid?

foto bij artikel Is prik slecht voor de gezondheid?

Door u gekozen

Koolzuurgas, officieel koolstofdioxide (CO2), is de prik in bruiswater, frisdrank, bier en champagne. Over die prik doen verschillende verhalen de ronde: je krijgt er sneller een vol gevoel van, het is zuur en tast je maag en je tanden aan, ontkalkt je botten, of nog straffer, de prik kan kanker oplossen.

Wat is hierover geweten?

Koolzuurgas ontstaat wanneer koolstofdioxide (CO2) wordt opgelost in vloeistof. Daarbij ontstaat een zwak zuur dat zorgt voor een andere smaakbeleving van het drankje. Over de belletjes in drank doen allerlei verhalen de ronde. Prik zou slecht zijn voor de tanden omwille van het zuur, maar dit zuur is veel te zwak om tandglazuur aan te tasten. Zuren in bruiswater worden vrijwel meteen geneutraliseerd door het speeksel in de mond. De weinige belletjes die de maag bereiken, richten ook daar geen schade aan. Evenmin wordt de opname van voedingsbestanddelen beïnvloed. Het gerucht dat veel prikhoudende drank de botten poreuzer maakt, is afkomstig van een studie die aantoonde dat frisdrankgebruikers vaker osteoporose ontwikkelen. Dat was echter niet het gevolg van de prik in de frisdrank, maar eerder van het feit dat de consumenten van veel frisdrank minder melkdranken gebruikten en dus minder calcium opnamen. Waar wel enige evidentie voor bestaat, is het vol gevoel: wie een groot glas prikkelend water drinkt vlak voor of bij de maaltijd, zou iets sneller verzadigd zijn. Over de impact op kanker is dan weer niets aangetoond. Het enige nadeel van bruisende drank op de gezondheid is de hogere druk in de fles. Als je flink schudt met een koolzuurhoudende fles, champagne bijvoorbeeld, en je verwijdert de kurk, dan kan je zo’n kurk in je oog krijgen, met oogschade als gevolg (champagne-oog).

Hoe kunnen we dit interpreteren?

Er bestaat weinig onderzoek naar de impact van koolzuurgas op de gezondheid. In studies waar bruisende dranken aan bod komen, spelen meestal nog andere ingrediënten mee, zoals suiker of alcohol. Heel veel mythes vinden hun oorsprong in de ietwat zure smaaksensatie, maar dat zuur is zo zwak dat het geen impact heeft op de gezondheid.

Voor het ietwat voller gevoel moet je minstens 300 ml van een sterkbruisende drank drinken.

Conclusie

Prik in water, bier, champagne of frisdrank heeft geen enkele invloed op de gezondheid. Prik is niet echt zuur, maar zorgt wel voor een lichtzure smaaksensatie. Prik is niet schadelijk voor tanden of maag, beïnvloedt de botmassa niet en over eventuele effecten op kanker is niets bekend.

Referenties

Cochrane Oostenrijk: http://www.medizin-transparent.at/kohlensaeure

klokje bij datum van publicatie verschenen op 13/06/2016 | Cebam

Worden we fitter dankzij bloedzuigers?

foto bij artikel Worden we fitter dankzij bloedzuigers?

In het nieuws

“Ik sport veel, ik eet gezond en ik val ‘s avonds als een blok in slaap. Toch word ik elke ochtend moe wakker. Na een behandeling met bloedzuigers voelde ik me eerlijk gezegd duidelijk minder moe.” Aldus sprak Saartje Vandendriessche op de nationale omroep.

Waar komt dit nieuws vandaan?

In het VRT programma ‘1000 zonnen’ gaat Saartje Vandendriessche heel de zomer lang op zoek naar een oplossing om haar af te helpen van een aanslepend gevoel van uitputting. De eerste week trok ze daarvoor naar een hirudotherapeut, dit is iemand die bloedzuigers als geneesmiddel aanwendt (1). In de uitzending, die ook online staat, wordt het heilzaam effect van zo’n behandeling haarfijn uit de doeken gedaan: “Je krijgt meer zuurstof in de organen, omdat de leidingen gezuiverd worden. De onzuiverheden worden opgelost door de stoffen die de bloedzuiger inspuit. Met het nabloeden komen dan alle onzuiverheden naar buiten. Hoe langer je nabloedt, hoe beter de behandeling werkt.”

Bron

(1) http://www.een.be/programmas/1000-zonnen/energierijke-bloedzuigers

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

De kritiek ’s anderendaags in de krant was snoeihard en to the point: “We kunnen u melden dat zulks bijzonder hard ruikt, neen stínkt, naar kwakzalverij. In primetime! Op de openbare omroep!”

Bij het raadplegen van de Amerikaanse medische databank PubMed vinden we in een totaal van meer dan 25 miljoen referenties geen enkele die handelt over bloedzuigers (leeches) bij vermoeidheid (fatigue, lethargy, muscle weakness). Er zijn wel studies gepubliceerd waarbij bloedzuigers gebruikt worden ter behandeling van zwellingen die optreden na heelkundige ingrepen, bij artritis of flebitis. Hierbij wordt in wisselende mate gewag gemaakt van een succes. Anderzijds is er ook sprake van mogelijke nevenwerkingen zoals een allergische reactie, of een infectie op de plaats waar de bloedzuiger zich vastzette.

Conclusie

We vonden geen argumenten om aan te nemen dat bloedzuigers doeltreffend zouden zijn bij de behandeling van aanslepende vermoeidheid. De demonstratie van deze bedenkelijke praktijk op televisie, en de verklaring van het werkingsmechanisme die door de zogenaamde therapeut werd gegeven, horen thuis in de rubriek volksverlakkerij.

klokje bij datum van publicatie verschenen op 10/06/2016 | Cebam | geschreven door Hans Van Brabandt

Kan alzheimerdementie via een bloedtest vroegtijdig gedetecteerd worden?

foto bij artikel Kan alzheimerdementie via een bloedtest vroegtijdig gedetecteerd worden?

In het nieuws

Een nieuwe test kan met 100 procent zekerheid vaststellen of geheugenklachten de eerste tekenen van alzheimer zijn of niet. Dat concluderen onderzoekers van de Amerikaanse Rowan University.

Waar komt dit nieuws vandaan?

Wetenschappers van de Amerikaanse Rowan University School of Osteopathic Medicine hebben onderzocht of een bloedtest bruikbaar kan zijn voor het aantonen van de ziekte van Alzheimer. Voor hun onderzoek analyseerden ze het bloed van 236 patiënten. Daarvan hadden 50 patiënten milde geheugenstoornissen, maar (nog) geen dementie, 50 hadden een gevorderd stadium van de ziekte van Alzheimer, 25 patiënten hadden een vroeg stadium en 25 andere een gevorderd stadium van de ziekte van Parkinson, 25 hadden multiple sclerose, 11 hadden borstkanker en ten slotte hadden 50 mensen geen ziekte. In het bloed van alle deelnemers analyseerden de onderzoekers 50 eiwitten die met de verschillende aandoeningen in verband gebracht kunnen worden.

Hun conclusie luidde dat hun bloedtest ‘de potentie heeft’ om verschillende (hersen)ziekten en stadia van elkaar te onderscheiden. Ze merken daarbij op dat nog niet is onderzocht of de bloedtest bij een willekeurig persoon kan bepalen of die een bepaalde ziekte heeft.

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

Van de patiënten in dit onderzoek was vooraf bekend welke ziekte zij hadden. Of de test ook geschikt is om bepaalde hersenziekten op te sporen bij willekeurige personen is nog niet bekend. Minstens zo belangrijk om te noemen zijn de financiële belangen van de onderzoekers: twee van hen zijn de oprichters van het bedrijf Durin Technologies Inc., dat zich bezighoudt met het ontwikkelen van een bloedtest voor de diagnostiek van hersenziekten, waaronder Alzheimer en Parkinson. Beide onderzoekers hebben ook aangegeven aan patenten op de bloedtest te kunnen verdienen. Zo’n patent is zelfs al aangevraagd door de Rowan Universiteit. De onderzoekers spelen daarover open kaart.

Conclusie

Amerikaanse onderzoekers hebben gekeken of een bloedtest bruikbaar kan zijn voor het aantonen van een vroeg stadium van de ziekte van Alzheimer. Bij patiënten waarvan vooraf bekend was dat zij een bepaalde ziekte hadden, bleek hun test de verschillende ziekten met grote zekerheid te kunnen onderscheiden. Of de test ook bij een willekeurig persoon een ziekte kan aantonen is nog niet onderzocht. Overigens hebben de onderzoekers grote financiële belangen bij deze test.

Referenties

http://doktermedia.nl/reviews/2016/06/12/bloedtest-kan-alzheimer-in-vroeg-stadium-detecteren/

klokje bij datum van publicatie verschenen op 14/06/2016 | Cebam